واحد تقطیر اتمسفر یک در پالایشگاه، بیشترین مصرف کننده انرژی است و بهینه سازی این بخش تاثیر مستقیم بر عملکرد پالایشگاه و کیفیت فراورده دارد. تجزیه اکسرژی نقاط اتلاف و ناکارآمدی سامانه را با بررسی قانون اول و دوم ترمودینامیک مشخص می کند. در این مقاله واحد تقطیر نفت خام پالایشگاه تبریز با استفاده از نرم افزار ASPEn Plus شبیه سازی شده است و مشخص شد که برج تقطیر اتمسفریک و برج جداسازی گاز مایع و نفتا کمترین بازده اکسرژی را دارند. هم چنین معلوم شد که برج تقطیر اتمسفریک بیشترین پتانسیل بهبود اکسرژی را داراست. لذا راهکارهایی برای افزایش بازده اکسرژی پیشنهاد شد که از آن جمله می توان به تاثیر ورود مستقیم بخار تولیدشده از ظرف پیش جداسازی به برج اتمسفریک، کاهش افت فشار کوره و افزایش فشار ورودی به مخزن تبخیر ناگهانی، افزایش نرخ جریان پمپ های برگشتی میانی برج اتمسفریک و تغییر محل ورود جریان پمپ های برگشتی میانی برج اتمسفریک اشاره کرد. هم چنین تاثیر آن ها در کاهش اتلاف انرژی و مصرف سوخت کوره های واحد نیز بررسی شد. در نتیجه های به دست آمده حداکثر %1.6 افزایش و %2.03 کاهش و حداقل %0.1 افزایش و %0.65 کاهش به ترتیب در بازده اکسرژی و مصرف سوخت کوره ها، نسبت به حالت پایه مشاهده شد. هم چنین بهترین راهکار پیشنهادی ترکیب افزایش %15 نرخ جریان پمپ های برگشتی میانی برج تقطیر اتمسفریک به همراه افزایش دمای خوراک و کاهش بار حرارتی کندانسور آن است که منجر به بیشترین کاهش اتلاف انرژی به مقدار %3.22 می شود.

با توجه به اهمیت و حساسیت آب در پالایشگاه اصفهان در دو دهه گذشته، تلاشی مستمر در بهینه سازی مصرف آب، بازیافت و احیای پساب های حاصل از واحدهای مختلف عملیاتی صورت گرفته است. پساب واحد اسمز معکوس، که به استخرهای تبخیری پالایشگاه می ریزد، در کانون توجه پژوهشگران برای بازیافت آب قرار گرفته است. یکی از روش های مدرن برای افزایش بهره وری در بازیافت آب شور، روش تقطیر غشایی است که در این پژوهش به منظور بازیافت پساب شور مورد توجه قرار گرفت. در این پژوهش، مدل سازی RSM به منظور بهینه سازی و پیش بینی شرایط عملیاتی تقطیر غشایی پساب لب شور خروجی واحدRO پالایشگاه اصفهان مورد مطالعه قرار گرفت. آزمایش ها با استفاده از غشای میکرومتخلخل تجاری پلی تترافلرواتیلن بر پایه پلی پروپیلن و با ماژول غشایی صفحه تخت با سطح مؤثر غشایی هشتاد سانتی متر مربع انجام شد. در این پژوهش اثر سه فاکتور دمای خوراک، دبی خوراک و دمای تراویده، بر شار تراویده با استفاده از نرم افزار Design Expert مطالعه شد. نتایج حاصل از مدل سازی نرم افزاری نشان داد که دمای خوراک بیشترین تأثیر را در افزایش شار تراویده دارد به طوری که میزان تأثیر آن بیش از دو برابر اثر دمای تراویده و دبی خوراک است. مقدار بیشینه شار تراویده بهینه در محدوده آزمایش ها L/m2h 67/59 با درجه مطلوبیت 957/0 در شرایط عملیاتی دمای خوراک 70 درجه سلسیوس، دمای تراویده 15 درجه سلسیوس و دبی خوراک 2 لیتر بر دقیقه تعیین شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد روش تقطیر غشایی تماس مستقیم می تواند با موفقیت به منظور بازیافت پساب خروجی RO پالایشگاه اصفهان به کار گرفته شود. بهینه سازی پارامترهای عملیاتی در شرایط اقلیمی گرم و سرد اصفهان نیز با استفاده از مدل سازی نرم افزاری قابل محاسبه است.

هدف این مقاله بررسی عملکرد یک مبادله کن گرمای پوسته و لوله در واحد تقطیر نفت خام شرکت پالایش نفت امام خمینی (ره) شازند جهت افزایش انتقال گرما در آن است. به این منظور تاثیر راهکارهای مختلف جهت افزایش انتقال گرما در مبادله کن­ های گرمای پوسته و لوله (همچون استفاده از نوارهای تابیده درون لوله­ ها، اعمال تغییرات در فاصله بفل­ های تکه­ ای و درصد برش آنها، استفاده از لوله­ های پره­ دار و یا استفاده از بفل­ های حلزونی) بر افزایش انتقال گرما و میزان افت فشار بررسی گردیده و نتایج به دست آمده مورد تحلیل قرار گرفته است. برای شبیه­ سازی عملکرد مبادله کن گرما، یک کد کامپیوتری تهیه شده و مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج نشان داده است که از بین تمامی راهکارها به ترتیب اولویت، ابتدا استفاده از لوله­ ­ ­ های پره دار و سپس به­ کارگیری نوارهای تابیده در لوله­ ­ ها از بقیه موثرتر هستند. در صورتیکه تغییر فاصله بفل­ ها، تغییر درصد برش بفل­ ها و یا استفاده از بفل­ های حلزونی تاثیری در بهبود عملکرد مبادله کن گرمای مورد بررسی نخواهند داشت.